Tối thứ Bảy, chồng chị Thảo ở Bắc Ninh đi đám cưới về, chạy chiếc xe máy đứng tên chị thì bị kiểm tra, đo ra nồng độ cồn mức hai. Anh bị lập biên bản, xe bị tạm giữ. Sáng thứ Hai chị Thảo cần xe đi làm, đến hỏi thì được bảo phải chờ có quyết định xử phạt, nộp phạt rồi mới nhận. Chị lo: giữ đến bao giờ, chị là chủ xe có lấy thay chồng được không, mỗi ngày xe nằm đó có tốn tiền không?
Tạm giữ xe là chuyện rất nhiều gia đình gặp từ khi mức phạt giao thông tăng. Mình nói rõ lỗi nào bị giữ xe, giữ bao lâu, và nhận lại xe thế nào cho gọn.
Lỗi nào thì bị tạm giữ xe
Luật Xử lý vi phạm hành chính cho phép tạm giữ phương tiện trong những trường hợp thật cần thiết: để ngăn chặn ngay vi phạm, để xác minh tình tiết làm căn cứ xử phạt, hoặc để bảo đảm thi hành quyết định xử phạt. Nghị định 168 năm 2024 của Chính phủ liệt kê cụ thể những lỗi được giữ xe ngay để ngăn chặn.
Các lỗi hay gặp nhất là: có nồng độ cồn ở bất kỳ mức nào, không chấp hành kiểm tra nồng độ cồn; không có giấy phép lái xe, giấy phép bị trừ hết điểm hoặc không hợp lệ; người chưa đủ tuổi lái xe; xe không có chứng nhận đăng ký, gắn biển số sai; đua xe, lạng lách, đánh võng; xe máy chạy thành nhóm vượt tốc độ. Còn những lỗi chỉ bị phạt tiền như vượt đèn đỏ thì thường cơ quan xử phạt giữ giấy tờ, theo thứ tự ưu tiên là giấy phép lái xe, thay vì giữ xe.
Một điều cần biết: lỗi là của người lái, nhưng xe vẫn bị giữ dù xe đứng tên người khác. Chị Thảo không vi phạm gì, nhưng chiếc xe của chị vẫn nằm trong bãi.
Giữ bao lâu
Thời hạn tạm giữ xe trong các lỗi giao thông thường gặp là 7 ngày làm việc, tính từ lúc xe bị giữ thực tế. Thời hạn có thể kéo dài khi vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp, cần xác minh thêm, ví dụ nghi xe gian, cần giám định, hoặc có tai nạn.
Nhưng thời hạn đó là mức tối đa, không phải bắt buộc phải nằm đủ. Luật quy định việc tạm giữ phải chấm dứt ngay khi đã xác minh xong, khi vi phạm không còn gây nguy hiểm, hoặc khi quyết định xử phạt đã được thi hành. Nghĩa là nếu có quyết định sớm và bạn nộp phạt xong, bạn có thể nhận xe sớm hơn. Trường hợp được nộp phạt nhiều lần theo luật, sau khi nộp lần đầu là được nhận lại xe.
Lấy lại xe cần những gì
Bước một, đến cơ quan đã giữ xe theo hẹn trong biên bản để nhận quyết định xử phạt. Bước hai, nộp tiền phạt theo quyết định qua kênh nộp chính thức, ở nhiều nơi có thể nộp trực tuyến trên Cổng dịch vụ công, hoặc nộp tại nơi được ghi trong quyết định, và giữ biên lai. Bước ba, mang biên lai cùng giấy tờ đến nơi giữ xe để nhận.
Giấy tờ thường cần là: quyết định xử phạt, biên lai nộp phạt, chứng nhận đăng ký xe hoặc giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, thẻ căn cước của người đến nhận. Nếu người vi phạm không đi được, chủ xe hoặc người khác có thể đến nhận khi có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu xe hoặc giấy ủy quyền theo yêu cầu của nơi giữ xe; tốt nhất nên hỏi trước cơ quan đang giữ xe cần những gì để khỏi đi hai lần.
Lưu ý thêm: nếu người vi phạm đang bị tước giấy phép lái xe, hoặc lỗi chính là không có giấy phép, thì không được tự lái xe về. Hãy đi cùng một người có giấy phép phù hợp, tỉnh táo, để chạy xe ra khỏi bãi.
Phí trông giữ và trách nhiệm bảo quản
Người có xe bị tạm giữ phải trả chi phí lưu kho, phí bến bãi, phí bảo quản trong thời gian tạm giữ. Nếu lúc giữ xe mà người lái, chủ xe không có mặt, hoặc không đủ điều kiện điều khiển xe về nơi giữ, thì cơ quan có thể thuê đơn vị khác di chuyển xe, và người vi phạm hoặc chủ xe phải trả chi phí di chuyển đó. Luật Xử lý vi phạm hành chính cũng có quy định không thu phí lưu kho, bến bãi, bảo quản nếu chủ phương tiện không có lỗi trong việc vi phạm; còn chủ xe có lỗi hay không là điều cơ quan xử lý xác định dựa trên vụ việc.
Ngược lại, người ra quyết định tạm giữ có trách nhiệm bảo quản xe. Nếu xe bị mất, bị đánh tráo, hư hỏng, mất linh kiện, thì người ra quyết định tạm giữ phải bồi thường. Vì vậy, khi giao xe, hãy đọc kỹ biên bản tạm giữ, xem có ghi đúng tình trạng xe, số khung, số máy, đồ để trong cốp không; khi nhận lại, kiểm tra ngay tại chỗ, có gì khác thì đề nghị ghi vào biên bản giao nhận.
Những ngộ nhận và điều cần nhớ
“Không phải mình lái thì không giữ được xe của mình.” Sai, xe là phương tiện vi phạm nên vẫn bị giữ, chủ xe cho người không đủ điều kiện mượn còn có thể bị phạt riêng. “Để đó, khi nào rảnh lấy cũng được.” Nếu quá thời hạn tạm giữ mà người vi phạm không đến nhận, không có lý do chính đáng, cơ quan sẽ thông báo công khai, và sau một thời hạn mà vẫn không ai đến thì có thể ra quyết định tịch thu. Ngoài ra, phí trông giữ cứ thế tăng. “Quen người là lấy xe sớm được.” Không có đường tắt hợp pháp nào ngoài nộp phạt theo quyết định; ai hứa “lo” lấy xe kèm tiền công là bạn nên dè chừng.
Ba điều cần nhớ. Một, thời hạn tạm giữ xe trong lỗi giao thông thường là 7 ngày làm việc, có thể kéo dài khi cần xác minh, và phải trả xe ngay khi đã thi hành xong quyết định. Hai, mang quyết định xử phạt, biên lai, đăng ký xe và thẻ căn cước đi nhận; người không đủ điều kiện lái thì đừng tự chạy xe về. Ba, kiểm tra kỹ tình trạng xe lúc giao và lúc nhận, vì cơ quan giữ xe chịu trách nhiệm nếu xe hư hỏng, mất mát.
Hỏi đáp nhanh
Xe bị tạm giữ vì nồng độ cồn thì bao lâu được lấy ra?
Thời hạn tạm giữ thường là 7 ngày làm việc kể từ khi xe bị giữ thực tế, có thể kéo dài nếu cần xác minh. Nếu có quyết định xử phạt và bạn nộp phạt xong sớm hơn thì có thể nhận xe sớm hơn.
Chủ xe có lấy xe thay cho người vi phạm được không?
Được, khi mang theo quyết định xử phạt, biên lai đã nộp phạt, giấy tờ chứng minh quyền sở hữu xe và giấy tờ tùy thân. Nên hỏi trước nơi giữ xe có cần giấy ủy quyền của người vi phạm không.
Phí trông giữ xe bị tạm giữ ai phải trả?
Người có xe bị tạm giữ trả phí lưu kho, bến bãi, bảo quản và chi phí di chuyển xe nếu có. Luật không thu các phí này nếu chủ phương tiện không có lỗi trong việc vi phạm.
Quá hạn không đến lấy xe bị tạm giữ thì sao?
Cơ quan giữ xe sẽ thông báo công khai; nếu sau thời hạn thông báo vẫn không đến nhận mà không có lý do chính đáng, xe có thể bị ra quyết định tịch thu.
Lưu ý: Bài viết tổng hợp quy định đang có hiệu lực tại thời điểm đăng và chỉ mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi; vui lòng đối chiếu bản mới nhất hoặc trao đổi với luật sư trước khi quyết định.