Phương Linh đặt lịch nhuộm màu nâu đồng ở một salon có tiếng tại Hà Nội, giá 2,8 triệu đồng, có cam kết trong bảng giá "không hư tổn, giữ màu tám tuần". Sau ba tiếng, tóc cô ra màu cam loang lổ, đuôi tóc khô xơ, chải là gãy. Salon đề nghị phủ lại màu, nhưng Linh không dám để họ làm tiếp. Cũng ở salon đó, trong lúc ngồi chờ, cô được tư vấn mua thẻ liệu trình phục hồi tóc mười hai buổi giá 9 triệu đồng, "chỉ hôm nay giảm nửa giá".
Dịch vụ làm đẹp khó hơn mua một món hàng ở chỗ: bạn không thể cầm sản phẩm lên kiểm tra trước. Kết quả chỉ hiện ra sau khi dịch vụ đã xong. Vậy khi không như cam kết, bạn có những quyền gì?
Dịch vụ không đúng cam kết: bốn cách khắc phục
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 có riêng một điều cho trường hợp dịch vụ được cung cấp không đúng nội dung đã niêm yết, quảng cáo, giới thiệu, giao kết hay cam kết. Khi đó bên cung cấp phải thỏa thuận với bạn một hoặc một số biện pháp: cung cấp lại dịch vụ; tiếp tục nhưng không thu tiền hoặc giảm giá phần đã làm; chấm dứt cung cấp và hoàn tiền; hoặc biện pháp khác hai bên đồng ý. Mọi chi phí khắc phục do bên cung cấp chịu.
Điểm cần để ý là chữ "thỏa thuận". Salon không thể đơn phương áp đặt phương án làm lại khi bạn đã mất niềm tin vào tay nghề của họ. Bạn có thể đề nghị chấm dứt và nhận lại tiền, hoặc đề nghị họ trả chi phí để bạn đi phục hồi ở nơi khác. Nếu hai bên không thống nhất được, đó là lúc cần đến thương lượng có hỗ trợ hoặc tòa án.
Còn câu "cam kết không hư tổn" in trong bảng giá, lời hứa của nhân viên tư vấn, ảnh mẫu trước và sau trên trang của salon, tất cả đều là nội dung đã niêm yết, quảng cáo, giới thiệu. Kết quả lệch xa so với những điều đó là căn cứ để đòi khắc phục.
Khi nào được đòi bồi thường thêm
Ngoài việc khắc phục, luật cho người tiêu dùng quyền yêu cầu bồi thường nếu dịch vụ không đúng cam kết gây thiệt hại. Với tóc bị cháy, thiệt hại có thể gồm tiền đã trả, chi phí phục hồi hoặc cắt sửa ở nơi khác, thuốc men nếu da đầu bị bỏng hóa chất. Nếu thương tích ảnh hưởng tới sức khỏe, Bộ luật Dân sự còn cho phép yêu cầu chi phí chữa trị, thu nhập bị mất và một khoản bù đắp tinh thần.
Bên cung cấp chỉ được miễn bồi thường trong những trường hợp hẹp, chẳng hạn chứng minh được sai sót là thứ không thể phát hiện với trình độ khoa học, công nghệ của thế giới lúc đó. Một ca nhuộm cháy tóc do để thuốc quá giờ khó lọt vào ngoại lệ này. Và khi ra tòa, bạn không có nghĩa vụ chứng minh lỗi của salon; bên salon mới phải chứng minh họ không có lỗi.
Cũng phải nói công bằng: nếu bạn giấu tiền sử dị ứng thuốc nhuộm dù được hỏi, hoặc tự ý xử lý tóc bằng hóa chất ngay sau đó, phần lỗi của bạn sẽ được tính tới khi xác định mức bồi thường.
Thẻ liệu trình và lời mời "chỉ hôm nay"
Thẻ liệu trình mười hai buổi kéo dài nhiều tháng là dịch vụ liên tục theo luật năm 2023, vì có thời hạn từ ba tháng trở lên. Hợp đồng phải lập thành văn bản và giao cho bạn một bản. Bạn có quyền đơn phương chấm dứt bất cứ lúc nào, chỉ trả phần đã dùng, trừ những thỏa thuận khác hợp lý. Điều khoản kiểu "đã mua không hoàn lại trong mọi trường hợp" là điều khoản mà tòa thường xem xét rất kỹ, vì luật cấm đặt chế tài bất lợi hơn cho người tiêu dùng khi chấm dứt hợp đồng.
Còn lời mời giảm nửa giá chỉ trong hôm nay thì luật không cấm khuyến mãi. Nhưng nếu nhân viên đeo bám, tiếp tục chào mời khi bạn đã từ chối, hoặc nói sai về hiệu quả của liệu trình để bạn mua, đó là quấy rối và gây nhầm lẫn, đều là hành vi bị cấm. Một nguyên tắc đơn giản: đừng bao giờ ký thẻ dài hạn khi đang ngồi trên ghế làm dịch vụ, tóc còn ướt, tâm lý còn phụ thuộc vào người đang làm cho mình.
Ranh giới giữa làm đẹp và chữa bệnh
Gội, cắt, uốn, nhuộm, chăm sóc da cơ bản là dịch vụ làm đẹp thông thường. Nhưng tiêm chất làm đầy, tiêm căng da, phẫu thuật thẩm mỹ, hay dùng thiết bị xâm lấn là hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, chỉ được làm ở cơ sở có giấy phép, bởi người có giấy phép hành nghề theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023. Một spa thông thường làm những việc này là vi phạm.
Nếu bạn bị biến chứng sau khi tiêm ở spa, đừng chỉ khiếu nại như một vụ tiêu dùng thông thường. Hãy đi khám ngay ở bệnh viện, giữ toàn bộ chứng từ, và báo cho Sở Y tế nơi spa hoạt động. Thương tích nghiêm trọng có thể dẫn tới trách nhiệm hình sự của người thực hiện.
Những gì nên làm ngay hôm đó
Chụp ảnh, quay video kết quả ngay tại salon, dưới ánh sáng tự nhiên nếu được. Giữ hóa đơn, ảnh bảng giá có câu cam kết, tin nhắn đặt lịch, ảnh mẫu bạn đã đưa thợ xem. Nói rõ với quản lý salon rằng bạn không chấp nhận kết quả, và đề nghị ghi nhận lại bằng tin nhắn. Nếu da đầu đau rát, đi khám trong ngày và xin giấy khám.
Sau đó gửi yêu cầu bằng văn bản, nêu rõ biện pháp bạn muốn: hoàn tiền, trả chi phí phục hồi hay bồi thường. Salon phải xác nhận tiếp nhận trong ba ngày làm việc và thương lượng trong bảy ngày làm việc. Không được thì nhờ hội bảo vệ người tiêu dùng hoặc Sở Công Thương hỗ trợ, cuối cùng là khởi kiện, người tiêu dùng không phải tạm ứng án phí.
Điều cần nhớ
Dịch vụ lệch với cam kết thì salon phải thỏa thuận với bạn cách khắc phục, làm lại, giảm giá hay hoàn tiền, và bạn không buộc phải để chính người đã làm hỏng làm tiếp. Thẻ liệu trình dài hạn là dịch vụ liên tục, bạn có quyền dừng. Và mọi thứ có kim tiêm, có xâm lấn đều thuộc về cơ sở y tế có phép, không thuộc về spa.
Hỏi đáp nhanh
Nhuộm tóc hỏng, salon chỉ đồng ý làm lại có được không?
Luật quy định salon phải thỏa thuận với bạn biện pháp khắc phục, gồm làm lại, giảm giá, chấm dứt và hoàn tiền hoặc cách khác. Bạn không buộc phải chấp nhận làm lại, và chi phí khắc phục do salon chịu.
Mua thẻ liệu trình spa rồi muốn dừng có lấy lại tiền được không?
Thẻ có thời hạn từ ba tháng trở lên là dịch vụ liên tục. Trừ thỏa thuận khác hợp lý, bạn được chấm dứt bất cứ lúc nào và chỉ trả cho các buổi đã dùng.
Spa có được tiêm chất làm đầy không?
Tiêm chất làm đầy là hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, chỉ được làm ở cơ sở có giấy phép và bởi người có giấy phép hành nghề. Spa thông thường làm việc này là vi phạm.
Lưu ý: Bài viết tổng hợp quy định đang có hiệu lực tại thời điểm đăng và chỉ mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến pháp lý cho một vụ việc cụ thể. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi; vui lòng đối chiếu bản mới nhất hoặc trao đổi với luật sư trước khi quyết định.
